Z okazji przypadającego 15 maja Święta 2. Pułku Lotniczego, Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie składa hołd jednej z najważniejszych formacji lotniczych II Rzeczypospolitej. To właśnie na terenie obecnego Muzeum – dawnym lotnisku Rakowice-Czyżyny – w latach 1921–1939 stacjonował elitarny 2. Pułk Lotniczy
Decyzją Marszałka Józefa Piłsudskiego, od 1929 roku dzień 15 maja był oficjalnym świętem jednostki. Święto miało podkreślać znaczenie nowoczesnych sił powietrznych w odradzającym się państwie.
2. Pułk Lotniczy był jedną z najlepiej wyszkolonych i wyposażonych jednostek w przedwojennym lotnictwie wojskowym. Tworzyli go piloci liniowi, myśliwscy, załogi towarzyszące i technicy lotniczy, którzy szkolili się, służyli i stacjonowali właśnie tutaj, w Krakowie. Na lotnisku Rakowice rozwijano nowe technologie, szkolono pilotów w lotach nocnych, tworzono dywizjony i eskadry, które odegrały kluczową rolę w kampanii wrześniowej 1939 roku.
To tutaj powstała Pułkowa Szkoła Pilotażu, tu działały własne warsztaty lotnicze, remontujące samoloty i produkujące części. Na krakowskim niebie latały Potezy, Breguety, a później m.in. samoloty RWD-14 Czapla i PZL P.11c – którego do naszych czasów zachował się tylko jeden egzemplarz – będący obecnie jednym z najcenniejszych eksponatów kolekcji naszego Muzeum.
Po wybuchu II wojny światowej i mobilizacji sierpniowej 1939 roku, 2. Pułk Lotniczy został rozwiązany, a jego eskadry zasiliły struktury Armii „Kraków” i Brygady Pościgowej. Choć jednostka formalnie przestała istnieć, jej duch przetrwał w tradycji, wspomnieniach i historii.
Dziś – ponad sto lat od utworzenia jednostki (2 pułk lotniczy został sformowany na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych z 20 lipca 1921) – kontynuujemy misję zachowania pamięci o jej dorobku. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, ulokowane na terenie byłego lotniska wojskowego Rakowice-Czyżyny, dba o dziedzictwo 2. Pułku Lotniczego poprzez wystawy, kolekcje, oprowadzania tematyczne i wydarzenia edukacyjne.
Z dumą przypominamy, że w 2024 roku Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie zakończyło budowę nowego hangaru ekspozycyjnego, który powstał dokładnie w miejscu historycznego hangaru nr 5, należącego niegdyś do 2. Pułku Lotniczego.
Projekt nowego obiektu powstał z szacunkiem dla dziedzictwa tego miejsca. Nowoczesna konstrukcja hangaru odtwarza historyczny układ przestrzenny dawnego budynku, a jego forma i detale architektoniczne nawiązują do oryginału z lat 30. XX wieku. Szczególnym elementem jest zabytkowa ściana szczytowa, jedyny zachowany fragment przedwojennej konstrukcji, który został wkomponowany w nowy budynek, łącząc historię z teraźniejszością.
Na fasadzie przybudówek umieszczono symbole ściśle związane z tradycją pułkową: lotnicze szachownice oraz godło w postaci galopującego konika – znak rozpoznawczy legendarnej 122 Eskadry Myśliwskiej 2. Pułku Lotniczego. Te elementy nie tylko przywracają dawny wygląd historycznemu obiektowi, ale także przypominają o ludziach i wydarzeniach, które kształtowały historię polskiego lotnictwa.
Dzięki tej inwestycji Muzeum nie tylko znacząco powiększyło przestrzeń wystawienniczą, ale również zrealizowało ważną misję ochrony dziedzictwa narodowego. Nowy hangar to przykład harmonijnego połączenia nowoczesnych standardów z głębokim szacunkiem dla przeszłości – historii miejsc, ludzi i maszyn, które tworzyły potęgę polskich skrzydeł w pierwszej połowie XX wieku.
Zachęcamy do odwiedzenia naszego Muzeum, gdzie historia i duch 2 Pułku Lotniczego nadal unosi się w powietrzu. 15 maja to idealna okazja, by uczcić pamięć o żołnierzach tej elitarnej jednostki i poznać ich wkład w rozwój polskiego lotnictwa. Dlatego serdecznie zapraszamy do zwiedzenia wystawy „Historia 2 Pułku Lotniczego” dostępnego pod antresolą w Hangarze Głównym.
