Logo Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

81. rocznica oswobodzenia więźniów z obozu Auschwitz-Birkenau

DATA:27 / 01 / 2026
Teren obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau widoczny z lotu ptaka

27 stycznia przypada 81. rocznica oswobodzenia więźniów z niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. To dzień głębokiej zadumy i refleksji nad niewyobrażalnym cierpieniem i śmiercią milionów ludzi, wśród których znaleźli się także ludzie związani z polskim lotnictwem.

To dzień, w którym zatrzymujemy się, by pamiętać o cierpieniu milionów ludzi, którzy trafili do oświęcimskiego obozu. Oddajemy hołd tym, którzy zginęli w piekle Auschwitz i tym, którzy przeżyli, niosąc do końca życia niewyobrażalną traumę. Wśród nich znaleźli się także przedstawiciele polskiego lotnictwa i inżynierii lotniczej.

W obozie zginęli m.in.:

  • ppłk pil. inż. Ernest Cieślewski – twórca struktur polskiego lotnictwa wojskowego w II RP, dowódca 2 Pułku Lotniczego,
  • Bronisław Czech – mistrz narciarski i pilot szybowcowy,
  • mjr pil. Donat Makijonek – as myśliwski I wojny światowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Bronisław Czech na tle gór
Bronisław Czech / fot. NAC
Podpułkownik pilot Ernest Cieślewski w mundurze
ppłk pil. Ernest Cieślewski / fot. NAC

Piekło obozu przeżył natomiast Antoni Kocjan – jeden z najwybitniejszych polskich konstruktorów szybowcowych międzywojnia. Był konstruktorem wielu uznanych szybowców, które zdobywały uznanie na arenie międzynarodowej, takich jak: „Czajka”, „Orlik” czy „Wrona”. Aresztowany w czerwcu 1940 roku, trafił do obozu koncentracyjnego, gdzie otrzymał numer 4267. Został zwolniony w sierpniu 1941 r. dzięki interwencji niemieckiego profesora Georga Branda. Po powrocie do Warszawy natychmiast włączył się w konspirację – kierował wywiadem AK w sprawie rakiet V-1 i V-2, przekazując bezcenne informacje aliantom.

Muzeum Lotnictwa Polskiego z szacunkiem i dumą przechowuje wyjątkowe pamiątki po Antonim Kocjanie z okresu pobytu w Auschwitz, wśród których znajdują się m.in.: listy pisane do żony, czy dokument zwolnienia z obozu

Więcej o Antonim Kocjanie, pamiątkach związanymi z jego osobą i ich renowacji, pisaliśmy TUTAJ.

Zdjęcia Antoniego Kocjana z lat 1940-1941
Dokument zwolnienia Antoniego Kocjana z obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau dnia 12.08.1941 r.
Koperta listu Antoniego Kocjana do żony napisanego w obozie koncentracyjnym Auschitz-Birkenau. List zgodnie z wymogami nazistów pisany był w języku niemieckim. Zdjęcie koperty po konserwacji