Aktualności

Butla tlenowa z Liberatora kpt. Szostaka w zbiorach MLP

12 września 2022

Nasze Muzeum pozyskało do zbiorów niezwykły artefakt – połowę bezodpryskowego aluminiowego zbiornika tlenu pochodzącego najprawdopodobniej z  bombowca Consolidated B-24 Liberator VI nr KG890 GR-S.

Samolot ten ma szczególne znaczenie dla lotnictwa polskiego. Był na wyposażeniu 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia i wystartował 14 sierpnia 1944 r. z lotniska Campo Casalle k. Brindisi na nocną misję pomocy dla Powstania Warszawskiego. Po wykonaniu zadania podczas powrotu został zaatakowany przez niemiecki myśliwiec i ciężko uszkodzony eksplodował w powietrzu, a jego szczątki runęły na pola Nieszkowic Wielkich na Pogórzu Wiśnickim. Zginęła cała załoga: kpt pil. Zbigniew Szostak, plut. pil. Józef Bielicki, mjr obs. Stanisław Daniel, plut. bomb. Tadeusz Dubowski, sierż. strz. Stanisław Malczyk, plut. mech. pokł. Wincenty Rutkowski, sierż. r/op. strz. Józef Witek. Była to pierwsza polska załoga poległa podczas zrzutów dla Powstania Warszawskiego. Dla uhonorowania pamięci wszystkich lotników, którzy nieśli pomoc dla płonącej stolicy naturalnej wielkości makieta Liberatora KG890 prezentowana jest w Muzeum Powstania Warszawskiego.

Artefakt trafił do nas dzięki uprzejmości Darczyńcy – mieszkańca Królówki, miejscowości położonej tuż obok Nieszkowic Wielkich. Zbiornik jest w dobrym stanie – Darczyńca wraz z Rodziną starannie zadbali o jego konserwację. Po przeprowadzeniu drobnych prac renowacyjnych eksponat zostanie udostępniony na wystawie „Skrzydła i Ludzie XX wieku”.

Zbiornik ma owalny wydłużony kształt (połowa obiektu ma wymiary ok. 30 x 30 cm – całość miała mieć długość 59 cm i średnicę 31,5 cm). Butle służyły do zasilania instalacji, która umożliwiała załodze oddychanie podczas lotów na dużych wysokościach, rozmieszczone były w całym samolocie (np. na ścianach, pod podłogą, nad przedziałem bombowym). W Liberatorze VI powinno znajdować się 26 takich zbiorników o łącznej pojemności prawie 22 tys. dm3. Taka pojemność, powiększająca się z kolejnymi wersjami B-24 podyktowana była zwiększającym się zasięgiem samolotu. Przewidywano, że jeden członek załogi zużyje od 76 do 192 l tlenu na godzinę w zależności od wysokości – od 3000 do ponad 9000 m. Przy każdym stanowisku załogi znajdował się zawór przyłączeniowy maski tlenowej (typu A-14) ze wskaźnikiem ciśnień i przepływu.

Dziękujemy bardzo Darczyńcy i zachęcamy do przekazywania naszemu Muzeum podobnych lotniczych artefaktów.


Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Województwo Małopolskie
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
© Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie   |   Polityka prywatnosci i obsługi "ciasteczek"
Rozmiar fontu
Kontrast