7 i 8 marca w Muzeum Lotnictwa Polskiego odbył się Lotniczy Dzień Kobiet – wyjątkowe wydarzene, podczas którego historia spotkała się ze współczesnością, a pasja do latania z profesjonalizmem kobiet spełniających się w branży lotniczej. Dwudniowy program obejmował spotkania z przedstawicielkami współczesnych zawodów lotniczych, specjalne oprowadzania tematyczne, koncert, warsztaty rodzinne, edukacyjną grę terenową, a także otwarcie nowej wystawy czasowej i premierę muzealnego wydawnictwa.
Frekwencja przeszła nasze najśmielsze oczekiwania i jednoznacznie pokazała, jak ważnym oraz inspirującym tematem jest obecność i wkład kobiet w rozwój polskiego lotnictwa. Setki odwiedzających w różnym wieku – pasjonatów historii, miłośników lotnictwa oraz całych rodzin – wzięło udział w przygotowanych atrakcjach.
Warto dodać, że każda kobieta odwiedzająca Muzeum w ten weekend otrzymała symbolicznego tulipana, będącego miłym akcentem i podziękowaniem za wspólne świętowanie.
Jednym z najważniejszych punktów programu był sobotni panel dyskusyjny z udziałem kobiet wykonujących różne zawody lotnicze, którego wysłuchało blisko 150 osób. Spotkanie było wyjątkową okazją do poznania kulis pracy osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i komfort współczesnych podróży lotniczych.
Zaproszone prelegentki opowiedziały o swojej codziennej pracy, wyzwaniach zawodowych oraz drodze do kariery w branży, która do niedawna postrzegana była jako domena mężczyzn.
W panelu udział wzięły:
Prelekcje pokazały wyraźnie, że w lotnictwie nie istnieją dziś wyłącznie „męskie zawody” – kobiety pełnią funkcje: pilota, mechanika, kontrolera, konstruktora – równie dobrze co mężczyźni i z powodzeniem potrafią być liderkami tych profesji.
Po zakończeniu panelu „Dziewczyny z chmur” głos zabrał prowadzący spotkanie Tomasz Kosecki – Dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego. Podziękował on wszystkim prelegentkom za inspirujące wystąpienia oraz za podzielenie się z publicznością doświadczeniem zdobytym w różnych obszarach współczesnego lotnictwa. W geście uznania wręczył im okolicznościowe bukiety kwiatów, dziękując za ich obecność oraz wkład w stworzenie wyjątkowej atmosfery wydarzenia.
Dyrektor Muzeum skierował również serdeczne słowa uznania do znamienitych zaproszonych gości, którzy zaszczycili wydarzenie swoją obecnością. Okolicznościowe życzenia oraz kwiaty przekazał między innymi wybitnym postaciom polskiego lotnictwa – Paniom: Adeli Dankowskiej, Barbarze Bocian, Bożenie Falcman, Mirosławie Sznejder-Rachwał, Zofii Koziak, Danucie Witek, Teresie Ćwik-Maszczyńskiej, Jolancie Przybylak – dziękując im za ich wieloletni wkład w rozwój „Polskich Skrzydeł” oraz inspirowanie kolejnych pokoleń lotniczek.
Ważnym momentem weekendu było uroczyste otwarcie wystawy czasowej „Dziewczyny z chmur – 95. rocznica I Rajdu Lotniczek dookoła Polski”, przygotowanej na antresoli Hangaru nr 5 w przestrzeni nowej wystawy poświęconej lotnictwu cywilnemu.
Ekspozycja przypomina historię pierwszego w dziejach Polski lotniczego rajdu kobiet wokół granic II Rzeczypospolitej, który odbył się w październiku 1931 roku. Trasa przelotu liczyła niemal 3000 kilometrów i prowadziła przez Katowice, Kraków, Lwów, Wilno, Warszawę i Łuck.
W rajdzie wzięły udział cztery pilotki:
Lecąc na samolotach PZL.5, udowodniły, że determinacja, kunszt pilotażowy i odwaga nie mają płci. Wydarzenie to wzbudziło ogromne zainteresowanie prasy i opinii publicznej, stając się symbolem rosnącej obecności kobiet w lotnictwie II Rzeczypospolitej.
Na wystawie zaprezentowano liczne archiwalne fotografie dokumentujące przebieg rajdu oraz lotnicze kariery jego uczestniczek. Szczególne miejsce zajmuje postać Marii Wardasówny – pilotki samolotowej i szybowcowej, jednej z pierwszych lotniczek ze Śląska.
Ekspozycję wzbogacają oryginalne pamiątki wypożyczone z Muzeum im. Gustawa Morcinka w Skoczowie, które jesienią 2025 roku po raz pierwszy zaprezentowało je publiczności na wystawie poświęconej tej niezwykłej pilotce.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się także specjalne oprowadzania tematyczne poświęcone kobietom w historii lotnictwa, w których wzięło udział ponad 150 osób.
Podczas spacerów po muzealnej ekspozycji przewodnicy opowiadali o pionierkach awiacji, które musiały przełamywać stereotypy i pokonywać liczne przeszkody, aby zdobyć miejsce w świecie lotnictwa.
Uczestnicy mogli dowiedzieć się między innymi:
Sobotni program wydarzenia zwieńczył koncert „Za zdrowie Pań!” w wykonaniu Krakowska Orkiestra Staromiejska.
Zespół założony w 1988 roku przez Wiesław Olejniczak słynie z charakterystycznego, bigbandowego brzmienia oraz pełnych energii występów scenicznych. Koncert był muzycznym toastem za odwagę, pasję i determinację kobiet w lotnictwie.
Niedziela była dniem rodzinnej aktywności i twórczej zabawy. W warsztatach kreatywnych, które odbywały się w Hangarze nr 5, wzięło udział około 500 osób.
Wśród przygotowanych aktywności znalazły się między innymi:
Dużym powodzeniem cieszyła się również edukacyjna mini-gra terenowa, dzięki której uczestnicy mogli w interaktywny sposób poznawać historię kobiet w lotnictwie. Zadania polegały na odnalezieniu obiektów w muzealnej ekspozycji oraz rozwiązaniu przygotowanych zagadek.
Grę ukończyło ponad 100 osób, zdobywając pamiątkowe magnesy oraz mini-katalogi wystawy.
Dodatkową atrakcją była fotobudka AI, pozwalająca uczestnikom wcielić się w postaci pilotów z okresu międzywojennego lub współczesnych pracowników lotnictwa.
W Hangarze nr 5 swoje stoiska informacyjne przygotowali również partnerzy wydarzenia:
Prezentowali oni możliwości studiowania kierunków lotniczych oraz pracy w branży obsługi naziemnej portów lotniczych.
Ważnym elementem obchodów była również premiera muzealnej publikacji „Kobiety w lotnictwie polskim. Biogramy, część 1.” Książka przybliża sylwetki pierwszych polskich pilotek – kobiet, które swoje kariery rozpoczynały w realiach II Rzeczypospolitej, a niekiedy jeszcze przed wybuchem I wojny światowej. Krótkie biogramy zostały wzbogacone bogatym materiałem fotograficznym oraz prezentacją pamiątek ze zbiorów Muzeum.
Publikacja otwiera szerszy cykl wydawniczy, którego celem jest stworzenie możliwie pełnego portretu „dam polskiego lotnictwa”.
Ogromne zainteresowanie wydarzeniem pokazało, że temat kobiet w lotnictwie – zarówno w wymiarze historycznym, jak i współczesnym – jest niezwykle ważny i inspirujący.
Mamy nadzieję, że Lotniczy Dzień Kobiet na stałe wpisze się w kalendarz wydarzeń Muzeum Lotnictwa Polskiego. Już dziś zapraszamy wszystkich miłośników historii i lotnictwa na kolejną edycję wydarzenia w przyszłym roku.
