Logo Muzeum Lotnictwa Polskiego
Ekspozycja stała Samoloty

Halberstadt CL.II

Kraj:Niemcy
Typ:samolot myśliwski
Rok:1917

W Halberstadt w roku 1916 zaprojektowano samolot, który w swym założeniu odwrócić miał tragiczne położenie załóg dwumiejscowych samolotów obserwacyjnych. Maszyny takie, oznaczone w Niemczech literą C, służące jako „oczy armii”, w starciu z myśliwcami wroga nie miały szans. Dla ich obrony zorganizować zamierzano specjalne eskadry ochronne (niem. Schutzstaffeln) wyposażone w szybkie, dwumiejscowe myśliwce o zasięgu odpowiadającym dalekim misjom maszyn rozpoznawczych. Klasę tę oznaczono C-Leicht (lekkie), w–skrócie CL.

Produkt Zakładów w Halberstadt nie w pełni odpowiadał tym założeniom: wytrzymały, opływowy, dobrze uzbrojony (docelowo: 2 km pilota i 1 strzelca o 360-stopniowym polu ostrzału), niestety miał wadę w postaci słabego silnika Mercedes D.III. Był jednak na tyle podobny do jednomiejscowych myśliwców Albatros D.III i Pfalz D.III, że wielu alianckich pilotów drogo zapłaciło za próbę ataku na Halberstadty od tyłu. Zmuszenie „tajemniczej” maszyny, do lądowania na terytorium alianckim wyjaśniło zagadkę.

Klęska Halberstadta CL.II jako myśliwca rozpoczęła jego karierę jako samolotu pola walki. Ataki szturmowe nad Sommą i podczas niemieckiej kontrofensywy pod Cambrai przemieniły niedoszłe eskadry ochronne w „eskadry bitewne” (Schlachtstaffeln), zaś frontowa historia uczyniła z Halberstadtów „niezniszczalne, pancerne samoloty”, co było oczywistą nieprawdą: Halberstadt CL.II miał drewniany kadłub o półskorupowej konstrukcji z pracującym pokryciem z brzozowej sklejki i drewnianą konstrukcję płatów krytych płótnem. Metalowa była tylko konstrukcja usterzenia, golenie podwozia i zastrzały jednoprzęsłowej komory płatów. Górny płat, zawieszony nisko nad kadłubem pozwalał na nieograniczony ostrzał z k.m. strzelca, zaś wspólna „wannowa” kabina na dobrą współpracę załogi.

560 maszyn wyprodukowanych w macierzystych zakładach oraz u licencjobiorcy, Bayerische Flugzeuge Werke, wpisało się w historię lotnictwa wojskowego mimo przeciętnych własności lotnych, słabego silnika i (wbrew opinii wroga) dużej wrażliwości na ostrzał. Wady te w pełni potwierdzili także lotnicy polscy, używający w latach 1919-1921 15 Halberstadtów – m.in. w 2 i 3 Eskadrze Wielkopolskiej. Egzemplarz CL.II Bay o numerze 202/18 służył do celów łącznikowych, operując także z lotniska Kraków-Rakowice.

Dane techniczne:

Rozpiętość10,8 m
Długość7,3 m
Masa startowa1150 kg
Maksymalna prędkość165 km/h
Pułap5100 m
Zasięg450 km
Uzbrojenie2 stałe km-y Spandau MG.08/15 kal. 7,92 mm, 1 ruchomy km Parabellum kal. 7,92 mm i 50 kg bomb
Silnik6-cylindrowy, rzędowy, Mercedes D.III o mocy 160 KM (118 kW) (silnik po remoncie w Muzeum został uruchomiony)