Logo Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Ekspozycja stała Szybowce

IS-3 „ABC-A”

Kraj:Polska
Typ:szybowiec szkolny
Rok:1947

IS-3 „ABC” to pierwszy skonstruowany i produkowany w Polsce po II wojnie światowej jednomiejscowy szybowiec szkolny, zaprojektowany przez inżynierów Rudolfa Matza i Romana Zatwarnickiego w Instytucie Szybownictwa w Bielsku. Ten prosty, tani, bezpieczny i łatwy w pilotażu szybowiec, wzorowany na przedwojennych polskich szybowcach Wrona i Żaba oraz niemieckim SG-38 był przeznaczony do masowego szkolenia początkowego (do kategorii A i B). Był przystosowany do startów za wyciągarką.

Prototyp został oblatany w grudniu 1947 r. przez pil. Piotra Mynarskiego, a już we wrześniu 1948 r. miał miejsce oblot pierwszego egzemplarza seryjnego. W wyniku kilkuletniej eksploatacji, na podstawie płynących z niej doświadczeń powstały kolejno trzy wersje produkcyjne: „ABC-bis” – ze składanym płatem i usterzeniem, „ABC-ter” – z nie składanym płatem i usterzeniem oraz opracowany w 1955 r. „ABC-A” – ze skrzydłami o mniejszym wzniosie i z większym zakresem wychyleń lotek.

Szybowce „ABC” mogły być wyposażane w lekką, specjalnie dla nich zaprojektowaną, kabinkę. Łącznie wyprodukowano ponad 250 egzemplarzy, w tym 125 „ABC-A”, z czego część na eksport do Chin. Szybowce „ABC” wyszły z użycia w szkoleniu w aeroklubach pod koniec lat pięćdziesiątych, przede wszystkim ze względu na przejście do szkolenia na szybowcach dwusterowych.

Prezentowany w Muzeum szybowiec IS-3 „ABC-A”, o numerze seryjnym 270 i rejestracji SP-1697, wyprodukowany w 1957 r. był eksploatowany w Aeroklubie Tatrzańskim w Nowym Targu. Został przekazany do zbiorów Muzeum 26 listopada 1964 r.

Dane techniczne:

Rozpiętość9 m
Długość6,3 m
Powierzchnia nośna13,5 m2
Masa własna105 kg
Masa startowa185 kg
Doskonałość9,2 przy prędkości optymalnej 53 km/h
Opadaniemin. 1,5 m/s przy prędkości ekonomicznej 48 km/h
Prędkość minimalna45 km/h
Maks. prędkość nurkowania135 km/h