Logo Muzeum Lotnictwa Polskiego
Ekspozycja stała Samoloty

PZL-101 Gawron

Kraj:Polska
Typ:samolot rolniczy
Rok:1960

Powstał jako modyfikacja 4-miejscowego, wielozadaniowego radzieckiego samolotu Jak-12M, produkowanego w WSK-Okęcie, w związku z zapotrzebowaniem na usługi dla rolnictwa i leśnictwa.

Zmiany dokonane w konstrukcji polegały na zabudowie zbiornika chemikaliów o pojemności 550 I na miejscu tylnych siedzeń, wprowadzeniu 4-stopniowego skosu skrzydeł, dodaniu płyt brzegowych, przesunięciu do tyłu podwozia głównego, powiększeniu statecznika poziomego i zmianę jego kąta zaklinowania. Prototyp samolotu oblatano 14.04.1958 r. a produkcję seryjną rozpoczęto w 1960 r. Do 1970 r., kiedy produkcję ukończono, wyprodukowano 326 egzemplarzy w tym 215 rolniczych, 79 dyspozycyjnych i 32 sanitarne. Z tej liczby wyeksportowano 134 egzemplarzy, głównie rolniczych.

Samolot sprawdzał się w pracy i stworzył warunki sprzętowe do rozwoju w lotnictwa rolniczego w Polsce oraz rozwoju usług agrolotniczych za granicą. Od 1967 r. samoloty rolnicze PZL-101 eksploatowane w Polsce  były wysyłane do Egiptu i Sudanu, a od 1976 r. były zastępowane przez bezpieczniejsze i wydajniejsze, specjalistyczne samoloty PZL-106 Kruk. Ich eksploatacja zakończyła się tam w 1983 r. Do chwili obecnej samoloty PZL-101 są użytkowane w kraju w wersji aeroklubowej.

„Gawron” jest jednosilnikowym górnopłatem zastrzałowym konstrukcji metalowej, krytej płótnem. Kadłub spawany z rur stalowych. Podwozie stałe z kółkiem ogonowym, amortyzowane sznurami gumowymi. Skrzydło dwudźwigarowe duralowe za stałym slotem. Zbiorniki paliwa po 80 I znajdują się w skrzydłach. Pod skrzydłami można montować na czas przebazowań dodatkowe zbiorniki po 90 I każdy. Napęd stanowi gwiazdowy silnik AI-14R o mocy 260KM (191KW) produkowany w WSK-Kalisz oraz drewniane śmigło o zmiennym skoku W530D wykonywane w WSK-Okęcie.

Dane techniczne:

Rozpiętość12,68 m
Długość9,0 m
Masa startowa1660 kg
Maksymalna prędkość170 km/h
Pułap2400 m
Zasięg450/1100 km
Uzbrojenie
Silnik9-cylindrowy gwiazdowy chłodzony powietrzem PZL AI-14R o mocy 260 KM (191 kW)