Szybowiec SZD-10 bis Czapla, który można podziwiać na nowej wystawie stałej „Z wiatrem i pod wiatr. Lotnictwo cywilne” został poddany w latach 2023-2024 kompleksowej konserwacji w Zakładzie Szybowcowym „Jeżów”, obejmującej m.in. oczyszczenie wszystkich elementów, odtworzenie brakujących części, przepłótnienie i polakierowanie konstrukcji.
SZD-10 Czapla to polski dwumiejscowy szybowiec szkoleniowy, zaprojektowany w 1953 roku przez zespół konstruktorów Szybowcowego Zakładu Doświadczalnego w Bielsku-Białej, w skład którego wchodzili Roman Zatwarnicki, Irena Kaniewska i Marian Gracz. Szybowiec ten został opracowany w odpowiedzi na potrzebę zastąpienia jednomiejscowych szybowców szkolnych dwumiejscowymi, co miało na celu poprawę efektywności szkolenia pilotów.
Czapla charakteryzuje się drewnianą konstrukcją typu „górnopłat zestrzałowy”, z miejscami dla ucznia i instruktora w układzie tandem. Szybowiec umożliwia start za pomocą lin gumowych, wyciągarki oraz za samolotem, co czyni go wszechstronnym w różnych warunkach szkoleniowych.
Prototyp SZD-10 Czapla oblatano 23 listopada 1953 roku. Po wprowadzeniu niezbędnych modyfikacji konstrukcyjnych, produkcja seryjna trwała w latach 1955–1958. Zbudowano 157 egzemplarzy tego szybowca. Czapla była wykorzystywana nie tylko w Polsce, ale także eksportowana do Finlandii i Turcji.
| Rozpiętość | 16,00 m |
| Długość | 8,73 m |
| Wysokość | 1,98 m |
| Powierzchnia nośna | 24,00 m² |
| Masa własna | 280 kg |
| Masa startowa | 435 kg |
| Prędkość minimalna | 48 km/h |
| Prędkość dopuszczalna | 160 km/h |
| Prędkość min. opadania | 0,96 m/s przy 52 km/h |
| Doskonałość | 17,1 (dla V=64 km/h) |
Skrócona dokumentacja fotograficzna renowacji:
