Samolot szkolno-treningowy, opracowany w zakładach Moravan Otrokovice w Czechosłowacji (obecnie Czechach). Dwumiejscowy wolnonośny dolnopłat o konstrukcji metalowej ze stałym podwoziem, krytą kabiną z miejscami obok siebie i podwójnymi sterownicami. Prototyp oblatano 17 października 1967 r.
Prototyp docelowej wersji produkcyjnej Z 42 M, napędzanej silnikiem Avia M137AZ ze śmigłem samoprzestawialnym V-503a oblatano w 1972 r., a produkcja rozpoczęła się w 1974 r. W 1978 r. oblatano prototyp samolotu Zlin Z 142, napędzanego silnikiem o większej mocy i wyposażonego w zmienioną osłonę kabiny, a w 1990 r. samolotu Zlin Z 242, napędzanego amerykańskim silnikiem Lycoming AEIO-360.
Zlin Z 42 M był jednym z bardziej popularnych typów samolotów w polskich aeroklubach. W 1975 r. Aeroklub PRL zakupił pierwszych 13 egz., następne dotarły do Polski w 1976 r. Używane były szkolenia pilotów na poziomie podstawowym i średnio zaawansowanym oraz do nauki akrobacji na poziomie podstawowym. Były też wykorzystywane do szkolenia pilotów rolniczych w ośrodku „Agrolot” Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie na lotnisku w Sławkowie koło Kętrzyna.
Prezentowany egzemplarz o numerze seryjnym 0119 i znakach rejestracyjnych SP-GHD, wyprodukowany w 1977 r. był użytkowany przez ośrodek „Agrolot”, a następnie Aeroklub Mielecki. Został zakupiony do zbiorów Muzeum w 2025 r.
| Rozpiętość | 9,11 m |
| Długość | 7,07 m |
| Masa własna | 645 kg |
| Masa startowa | 920 kg |
| Maksymalna prędkość | 223 km/h |
| Pułap | 3800 m |
| Zasięg | 530 km |
| Silnik | 6-cylindrowy rzędowy odwrócony – Avia M137AZ chłodzony powietrzem, o mocy 180 KM (134 kW) |
